Tre përmasat e Bedrit

Mustafa Spahiq

Hutbe ramazani

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذيِ فَرَضَ الْجِهَادَ إِلىَ يَوْمِ التَّنَادْ. وَجَعَلَ لِصاَحِبِهِ مَرْتَبَةً عاَلِيَةً فَوْقَ مَراَتِبَ سَائِرِ الْعِباَدْ . نَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَريِكَ لَـهُ ، وَنَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا محَُمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ الَّذيِ قَالَ: " لاَ يَجْمَعُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ غُبَارًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانَ جَهَنَّمَ فِي جَوْفِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ". اللَّهُمَّ فَصَلِ وسَلِّمْ عَلىَ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلىَ آلِهِ وصَحْبِهِ، اَلَّذيِنَ آمَنوُا وَصَدَّقُوا، فَعَمِلُوا وَاجْتَهَدُوا لِيَوْمِ الْمِيعَادْ .
Vëllezër të dashur e të respektuar!

Nëse e treta e parë e ramazanit është koha e mëshirës (rahmetit) së Allahut, nëse e treta e dytë është koha e faljes (magfiretit), kurse e treta e fundit koha e shpëtimit nga zjarri i xhehennemit, Muaji i Ramazanit është, pa dyshim, muaji i Mëshirës, i Faljes dhe i Shpëtimit të njerëzisë. Këto janë shansat, rrethanat dhe mundësitë e Ramazanit të bekuar.

Mirëpo, muaji i ramazanit është edhe muaji i fillimit të zbritjes së të gjitha shpalljeve (kelimeve, risaleve, suhufeve dhe kitabeve), muaji i praktikimit të shartit të tretë të Islamit, të agjërimit, muaji i solidaritetit themelor, qenësor dhe vendimtar ndër muslimanët (sadekat’ul-fitrit dhe sadakasë) dhe muaji i ndodhive vendimtare në historinë Islame sikur: Beteja e Bedrit dhe Çlirimi i Mekes. Ajo që Shpallja, Israja dhe Mi’raxhi janë për fenë dhe besimin e muslimanëve, këtë janë Hixhreti, Bedri dhe Fet’hi (Çlirimi) i Mekes për jetën dhe ekzistimin e muslimanëve. Sikur që iman dhe mu’min nuk ka pa Shpallje dhe Mi’raxh, ashtu edhe Islam, Sheriat, Umet dhe Xhemat të muslimanëve nuk ka pa Hixhret, Bedr dhe Fet’h të Mekes. Nga këto ndodhi vendimtare dhe kyqe për jetën e brendshme (fetare) dhe të jashtme (ekzistencës) të muslimanëve tre kanë ndodhur në Ramazan (fillimi i Shpalljes, Beteja në Bedr dhe Fet’hi i Mekes). Individualisht, as pa Hixhretin më 622, as pa fitoren në Bedër më 17 të Ramazanit më 624/ 2 hixhrij, as pa Fet’hin e Mekes në ditën e 20-të të Ramazanit më 630/ 8 hixhrij, nuk do të kishte ekzistencë as bashkësi të muslimanëve.

Pra, Hixhreti është hapërimi fundamental i Islamit dhe i muslimanëve në Sistem, Rend, Radhë dhe Bashkësi të organizuar. Fitorja në Bedër është paralajmërimi i Islamit dhe muslimanëve si faktor sigurues dhe ushtarako-strategjik botëror, si faktor i cili do ta ruajë dhe mbrojë integritetin territorial dhe politik të sovranitetit të bashkësisë së muslimanëve. Dhe përfundimisht, Fet’hi i Mekes është konfirmimi i të drejtave të muslimanëve dhe të të gjithë njerëzve në atdhe, në qytetin e lindjes dhe në mjedis, në fshatin, toposin dhe humusin e lindjes. Për këtë, Beteja e Bedrit mund të kundrohet historikisht dhe nga këndi i rëndësisë së saj për Islamin dhe muslimanët. Kjo nuk ishte betejë e madhe me shumë pjesëmarrës, por ishte vendimtare dhe kyqe sipas rezultateve dhe pasojave për Islamin dhe muslimanët.
Natën e Betejës së Bedrit si fitore vendimtare dhe kyqe në historinë e Islamit për ekzistencën e muslimanëve dhe për përforcimin e bashkësisë fetare-politike islame të Muhammedit a.s., edhe as’habët i drejtojnë dua Allahut xh. sh.:

“O Zot, nëse ky grup i vogël i besimtarëve (në Bedër) pëson, nuk do të ketë kush të të drejtohet me lutje.”
Këtë dua të Muhammedit a.s., dhe të muslimanëve Natën e Bedrit e dëshmon Kur’ani, por edhe Allahu në këtë dua përgjigjet:

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ ﴿9﴾
“Ju kërkuat ndihmë nga Zoti juaj e Ai ju përgjigj: “Unë do t’ju ndihmoj me një mijë engjëj të cilët do të vijnë njëri pas tjetrit”. (El-Enfal, 9)

Në situatën kur ushtarët mushrikë posedonin enën plotë ujë kurse muslimanët gjendeshin në rërën e gjallë dhe në shkëmbijtë e zjarrtë, kur mushkrikët disponojnë me njëmijë ushtarë deri në dhëmbë të armatosur kurse muslimanët me mezi 314, dhe kur mushkrikët posedojnë 100 kuaj dhe deve kurse muslimanët vetëm dy, duasë së Pejgamberit a.s. dhe të as’habëve Allahu xh.sh. i përgjigjet me ushtrinë, së pari me njëmijë, pastaj me tremijë e nëse do të duhej edhe me pesë mijë melekë, me të cilët i ndihmon, i disponon, dhe me ndihmën e tyre zemrat e muslimanëve i qetëson dhe i forcon. Por, po këta melekë sipas caktimit të Allahut në zemrat e mosbesimtarëve kanë futur frikë, pasiguri, panik, konfuzion, rrëmujë dhe ngushtësi. Kështu Allahu i madhërishëm zemrat e muslimanëve i bëri të pathyeshme, të qeta, të guximshme, të forta, të sigurta, sikur që në zemrat e mosbesimtarëve dhe të idhujtarëve lëshoin frikë të pashmangshme, ngushtësi, pasiguri, panik dhe ankth:

إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلَائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آَمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ ﴿12﴾
“(Kujto o Muhamed) kur Zoti yt i frymëzoi engjëjt: “Unë jam me ju, andaj forcojini ata që besojnë. Unë do të shtie frikë në zemrat e mohuesve, andaj goditini në qafë dhe në të gjithë gishtërinjtë”. (El-Enfal, 12)

Psikologjia e luftës thotë se në luftë para çdo beteje është thelbësore që në ushtri të dominojë shpresa, qetësia, siguria, qëndrueshmëria, trimëria dhe heroizmi i zemrës, gjerësia dhe disponimi i shpirtit, pathyeshmëria, këmbëngulësia dhe vendosmëria, kurse të hiqet frika, dëshpërimi, ngushtësia, pasiguria, jobesimi, josiguria, paniku dhe ankthi. Të gjithë faktorët e brendshëm, parakushte të fitores në luftë, si forcimi i zemrës dhe gjerësia e shpirtit, Allahu xh.sh. ua dhuroi muslimanëve.

Jo vetëm kjo. Natën e betejës, Allahu xh.sh., në mes të shkretëtirës lëshoin shi nga qielli që me ujë të bekuar, pas rrugës dhe agjerimit të mundimshëm, t’i freskojë dhe pushojë muslimanët. Krahas kësaj, Allahu i dashur ua dhuroi muslimanëve ëndrrën më të mirë që të freskohen me shi dhe të pushojnë me endrra të bukura dhe të mira para betejës vendimtare:
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَيُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ ﴿11﴾
“Ai bëri që ju të koteni në gjumë të lehtë si shenjë sigurie nga ana e Tij dhe lëshoi nga qielli shi, për t’ju pastruar nëpërmjet atij, për të larguar nga ju ndyrësinë e djallit dhe për t’i forcuar zemrat tuaja dhe këmbët.” (El-Enfal, 11)

وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿126﴾
“Allahu e bëri këtë që t’ju sjellë lajmin e gëzuar dhe që t’jua qetësojë zemrat. Vërtet, fitorja është vetëm nga Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Urti.” (Alu ‘Imran, 126).

Të gjitha këto, Allahu xh.sh. para Betejës së Bedrit ua premton dhe dhuron.
Si dhe përse?
Në Bedër formulat e fesë, strategjitë e luftës, taktikat e operativës por edhe synimet e muslimanëve kanë ecur së bashku dhe në mënyrë harmonike me formulat e jetës.
Për shembull, Musai a.s., në luftë për zbatimin e urdhrit të Allahut xh.sh. për hyrje në Tokën e premtuar, të përcaktuar dhe të urdhëruar, për arsyetimin e popullit të zgjedhur, për falënderim Allahut xh.sh. në dhuratat çfarë asnjë populli tjetër nuk i është dhuruar (bartës të diturisë dhe qytetërimit botëror, më së shumti të dërguar dhe lajmëtar të Zotit nga populli benu israil, më së shumti shpallje të dhuruara dhe shpëtimi nga robërimi 500 vjeçar i faraonit) pranë vetes nuk e kishte askend përveç vëllait të vet, për shkak se në popullin e vet kurrë nuk e ka sendërtuar umetin.
Në Betejën e Bedrit, 314 as’habë, të cilëve nuk iu është urdhëruar, as premtuar, as përcaktuar Vendi i Shenjtë (El-Erdu'l-mukaddese), nuk u janë dhënë dhurata të tilla dhe aq të shumta, nuk janë shpëtuar nga robërimi i faraonit dhe të cilëve, sikur benu izrailëve, nuk iu janë dërguar aq pejgamberë, të dërguar dhe shpallje, asnjë prej tyre nuk ka treguar mosbindje dhe nuk ka bërë tradhti, as nuk i ka thënë Muhammedit a.s., sikur që Musait a.s. i tha populli i tij:

قَالُوا يَا مُوسَى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا أَبَدًا مَا دَامُوا فِيهَا فَاذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ ﴿24﴾
“Ata thanë: “O Musa! Kurrsesi nuk do të hyjmë atje, derisa aty të gjenden ata. Kështu që shko ti dhe Zoti yt e luftoni, se ne do të rrimë këtu”. (El-Ma'ide, 24).

As’habët, krahas mekasëve (muhaxhirëve), dhe të gjithë medinasit e aftë (ansarët) i përgjigjen thirrjes së Muhammedit a.s. në Bedër.
Si dhe përse?
Muslimanët në Bedër me Muhammedin a.s., për herë të parë në historinë e botës nuk paraqiten vetëm si bashkësi gjenerike, primordiale, gjakore-farefisnore benu ademite dhe si fakt fiziko-biologjik, por për dallim nga populli i Musait, paraqiten edhe si ummet i Islamit apo si bashkësi fetare e muslimanëve, e bazuar dhe e përcaktuar me Kur’an dhe Sunnet dhe e kornizuar me formulën e tewhidit dhe të kelimei shehadetit. Në të vërtetë, ata në Bedër paraqiten si ummeti i parë i sendërtuar në historinë e botës apo si fotografia ekzistenciale e tewhidit ndër njerëzit në suaza të kohës dhe hapësirës, e cila quhet histori.

Kështu, hixhreti mundëson Kushtetutën medinase të Muhammedit a.s., në bazë të Kur’anit dhe Sunnetit dhe e përkufizon dhe trajtëson ummetin, kurse Beteja e Bedrit e para e provon dhe e verifkkon fuqinë dhe organizimin e Umetit në kohë dhe hapësirë. Për këtë Beteja e Bedrit është prova dhe verifikimi i parë historik i ummetit në sprovën më të rendë e cila quhet luftë. Te muslimanët në Bedër shkojnë tok: imani, islami, shpirti, idetë, idealet, kelimei shehadeti, tevhidi, Kur’ani, Sunneti, Sheriati, xhihadi, veprat e mira në emër të Allahut xh.sh. në dobi të njerëzve, ahlaku, e vërteta, drejtësia, e mira, bashkëpunimi dhe garimi për të mirë dhe devotshmëri, vëllezëria Islame, solidariteti nëpërmjet xhemateve në ummet, sikur edhe uniteti konkret, organizativ, funksional dhe aksional në të gjitha format e jetesës, deri sa te mushrikët paraqitet miti, magjia, shirku, paganizmi, mitologjia, padrejtësia, dhuna, gënjeshtra, ngatërresa, paragjykimet, prostitucioni, sharja, vjedhja, grabitja, interesi, fitimi etj.

Që të jemi dhe të mbetemi ummet, e jo vetëm popull, sikurse janë izraelitët, të cilët krahas bredhjeve, përçmimeve dhe robërimit tokësor përfundojnë në xhehenem, mësimet dhe porositë e Bedrit janë: muslimanët duhet ta kenë vetëdijen e përhershme për Allahun xh.sh. (takva), vazhdimisht të mbështeten në Allahun e madhërishëm (tevekkul), kurrë mos të dëshpërohen, të jenë të pashpresë, në ngushti, as të humbet besimi dhe shpresa në ndihmën (nasrullah) dhe në mirësinë (fadlullah) e Allahut.

Pasi që natën e Betejës së Bedrit, Pejgamberi, në empër të Zotit, për të mirën e islamit dhe në dobi të të gjithë muslimanëve këshillohet dhe dakordohet me të gjithë muslimanët dhe ndër të tjerë, Sa’d ibn Muadhi thotë: “Ne o Pejgamberi i Zotit të kemi pranuar, pasojmë Shpalljen, të kemi premtuar besnikëri dhe mbrojtje nga çdo sulm. Ndaj, nisu, o Muhammed, ku të dëshirosh edhe ne do të vijmë pas teje”, sikur që para këtij rasti Muhammedit a.s. iu drejtua Mikdad ibn Amri me fjalët: “Nisu i Pejgamberi i Zotit aty ku të urdhëron Zoti kurse ne të gjithë do të ndjekim dhe do të të themi sikur që izraelitët i thanë Musait.”

Për këtë, Beteja e Bedrit jo vetëm që është prova dhe verifikimi i parë i Ummetit të Islamit dhe të unitetit të tij në të gjitha shfaqjet e jetës por është edhe promocioni, prova dhe verifkimi i parë i mirëfilltë i parimit politik islam ndër muslimanët – parimit të shures apo konsultimit të detyrueshëm dhe konsultimit ndër muslimanët për punët dhe interesat publike, shoqërore, shtetërore, politike, të sigurisë, ushtarake dhe të përgjithshme. Me konsultimin dhe këshillimin aq detyrues me të gjithë as’habët para Bedrit, Pejgamberi a.s., për herë të parë në luftë, në gjendjen më të vështirë jetësore sendërton parimin fundamental politik të Islamit, e ky është parimi dhe mënyra e sundimit, e udhëheqjes me shtetin dhe politikën si sferë publike në Islam e kjo është shura – konsultimi dhe këshillimi detyrues për çështjet dhe punët e ummetit.
Më tej, Bedri vendos raport dhe veprim të rregullt dhe islam në shpërndarjen e presë së luftës, ashtu që një e pesta i përket Allahut, Pejgamberit, familjes së tij, jetimëve, varfanjakëve dhe udhëtarëve, kurse të tjerat shtetit dhe ushtrisë e cila bën luftë:

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آَمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿41﴾
“Ta dini se çfarëdo që të fitoni si plaçkë lufte, një e pesta i takon Allahut, të Dërguarit dhe farefisit të tij, jetimëve, të varfërve dhe udhëtarit (që ka ngelur në rrugë), nëse besoni në Allahun dhe në atë që ia kemi shpallur robit Tonë në ditën e fitores (luftën e Bedrit), atë ditë kur u ndeshën dy ushtritë. Vërtet, Allahu është i Fuqishëm për çdo gjë.” (El-Enfal, 41).

Të prekur nga ky ajet dhe nga dispozitat dhe nenet 3 dhe 12 A të Kushtetutës së Muhammedit a.s., çdo bashkësi dhe grup muslimanësh kurdo dhe kudo të jetojë nga bamirësia dhe nga ndjenja e drejtësisë e cila dominon ndër besimtarët, do të paguajë shpagesën e robërve të tyre të luftës.
Për këtë arsye, besimtarët nuk do ta lënë asnjë anëtarë të tyre nën barren e ngarkesës së rëndë, e që për të mos paguajnë, nga ndjenja e bamirësisë dhe e solidaritetit, qoftë shpagesën qoftë koston e gjakut. Muslimanët e trojeve tona do të duhej ta shpallnin fillimin e ramazanit ditë të solidaritetit ndërmuslimanë, kurse Natën e Bedrit ta shpallnin ditë të solidaritetit në dobi të xhemateve më të rrezikuara brenda trojeve shqiptare apo edhe jashtë tyre, varësisht nevojave dhe vështirësive që do të paraqiten.
E lus Allahun e dashur të më fal mua, juve dhe të gjithë muslimanët. E lusim të na bëjë të mundur që drita e Bedrit, fryma e porosive dhe mësimeve të tij, të na ndriçojë përgjithnjë. Amin!

Përktheu: N. Ibrahimi