|
Kėshilla javore - Hutbe
"O ju qe besuat, kur te behet thirrja per ne
namaz,diten e xhuma, ecni shpejt
per aty ku permendet Allahu (degjoni,falni namazin)
e lini
shitblerjen. Kjo eshte shume me e dobishme
per ju nese jeni qe e dini. (Kur'an 62:9)
Unfikim dhe jo ndarje,
vėllazėrim dhe jo pėrēarje
Arben Halluni
Krijimi i mosmarėveshjeve me frymė armiqėsore,
ummeti Islam do tė ndahet dhe do tė pėrēahet. Disa do tė anojnė nga e djathta e
disa tė tjerė nga e majta. Disa do tė vėrejmė qė i drejtohen lindjes e disa tė
tjerė perėndimit. Mirėpo, ai qė ne na bashkon dhe na mban unik ėshtė vetėm ligji
i Allahut xh.sh., sistemi kur’anor dhe rruga e Muhamedit a.s. “Dhe se kjo ėshtė
rruga (feja) Ime e drejtė (qė e pėrcaktova pėr ju), pra pėrmbahuni kėsaj e mos
ndiqni rrugė tė tjera e t’ju ndajnė nga rruga e tij. Kėto janė porositė e Tij
pėr ju, ashtu qė tė ruheni.”
Thirrja pėr unitet dhe vėllazėrim nė mes tė
myslimanėve gjėndet nė shumė ajete kur’anore dhe hadithe tė Pejgamberit a.s..
Kur’ani famėlartė i bėn me dije njerėzit se Allahu xh.sh. i ka krijuar prej njė
babe (Ademi) dhe prej njė nėne (Havaja) dhe nė tė njėjtėn kohė ai kujton se ata
janė vėllezėr “Nė tė vėrtetė besimtarėt janė vėllezėr”, dhe pse kanė dallime nė
prejardhje, racė, gjuhė etj. Ata janė vėllezėr, edhe pse janė tė ndarė nė popuj
dhe fise. Degėzimi i tyre nė popuj dhe fise ėshtė njė ligj i pashmangshėm,
ėshtė nė tė mirė tė njerėzimit dhe i garanton atij faktorėt e pėrparimit.
Njerėzit tė cilėt janė tė ndarė nė popuj nuk mund tė jenė tė njėjtė nė
zhvillimin ekonomik, social, arsimor etj.. Ndodh qė njė vend tė jetė i zhvilluar
nė fushėn e bujqėsisė, kurse njė tjetėr nė fushėn e industrisė. Dy vende me
zhvillim tė ndryshėm shkėmbejnė frytet e zhvillimit tė tyre. Pėrmes shkėmbimit
tė begative tė Allahut xh.sh. formohet edhe njėfarė njohjeje vėllazėrore
ndėrmjet dy vendeve dhe arrihet bashkėpunimi dhe bashkimi nė mes tyre. Kjo ėshtė
vetėm njė pjesė e urtėsisė Hyjnore pėr gėzimin e njerėzimit.
Njė urtėsi tjetėr pėr ndarjen e njerėzimit nė popuj
dhe fise e gjejmė mė sė miri nė kėtė ajet Kur’anor famėlartė: “Sikur tė
dėshironte Zoti yt, do t’i bėnte njerėzit tė njė feje (por nuk dėshiroi, Ai e di
pse). Ata vazhdimisht janė nė kundėrshtim (mes veti), pėrveē atij qė mėshiroi
Zoti yt. Po pėr kėtė edhe i krijoi ata”. Ndėrsa nė njė ajet tjetėr thuhet:
“…Sikur tė donte Allahu, do t’ju bėnte njė popull (nė fe e nė sheriat), por
deshi t’ju sprovojė nė atė qė ju dha juve, andaj ju (besimtarė) pėrpiquni pėr
punė tė mira.”
Nga ana tjetėr, ky vėllazėrim dhe unitet nuk lejon
dallimin e njė race nga njė racė tjetėr dhe as nė mes tė ngjyrave. Mė i dalluar
tek Allahu xh.sh. ėshtė ai rob qė ka devotshmėri, nėnshtrim dhe pėrkushtim ndaj
Krijuesit tė gjithėsisė. Pėr kėtė shprehet nė njė ajet kur’anor: “O ju njerėz,
vėrtet Ne ju krijuam juve prej njė mashkulli dhe njė femre, ju bėmė popuj e fise
qė tė njiheni ndėrmjet veti, se tek Allahu mė i ndershmi ndėr ju ėshtė ai qė mė
tepėr ėshtė ruajtur nga tė (kėqijat) e Allahu ėshtė shumė i dijshėm dhe
hollėsisht i njohur pėr ēdo gjė”. Ndėrsa Pejgamberi a.s. nė lidhje me kėtė nė
njė hadith thotė: “Tė gjithė jeni prej Ademit dhe Ademi ėshtė krijuar nga balta,
nuk ka dallim arabi nga joarabi vetėm nė devotshmėri (shprehje frike) ndaj
Allahut.”
Pėr ta mbajtur gjallė dhe tė pėrhershėm unitetin
dhe vėllazėrimin nė mes tė myslimanėve duhet qė tė kapemi mbas lidhjes sė
besimit dhe jo mbas lidhjes sė gjakut apo tė racės. Kjo e fundit mund tė ndodhė
qė edhe tė shkėputet, p.sh. a keni vėnė re qė dy vėllezėr apo dy motra nuk
flasin me njėri-tjetrin, pra janė tė ndarė, fenomen ky qė ėshtė tepėr i pėrhapur
nė ditėt e sotme? Pse ndodh njė gjė e tillė? Sepse nuk kanė vendosur para ēdo
gjėje lidhjen e besimit, e cila ėshtė e fortė, e pėrhershme dhe nė pėrsėritet
vazhdimisht. Myslimanėt e pėrmendin lidhjen e besimit nė shehadetin (deklarata)
Islam, nė namaz, zekat, agjėrim, haxh dhe tė gjitha ibadetet e tjera nė Islam.
Prandaj Kur’ani famėlartė na ka urdhėruar qė tė bashkohemi fuqishėm mbas lidhjes
sė besimit tė vėrtetė Islam dhe ndėrkohė na ka tėrhequr vėmendjen pėr pėrēarje,
konflikte dhe ndarje. Nė Kur’an thuhet: “Dhe kapuni qė tė gjithė ju pėr litarin
(fenė dhe Kur’anin) e Allahut e mos u pėrēani. Pėrkujtoni nimetin e Allahut ndaj
jush, kur ju (para se pranoni fenė Islame) ishit tė armiqėsuar, e Ai bashkoi
zemrat tuaja dhe ashtu me dhuntinė e Tij aguat tė jeni vėllezėr. Madje ishit nė
buzė tė greminės sė Xhehenemit, Ai ju shpėtoi prej tij. Po kėshtu Allahu ua
sqaron juve argumentat e veta qė ju tė gjeni tė vėrtetėn e lumtur.”
Feja Islame nuk ka pėrjashtuar qė myslimanėt mund
tė kenė edhe mosmarrėveshje dhe konflikte, mirėpo Allahu xh.sh. pėr ēdo sėmundje
ka sjellė edhe ilaēin e pėrshtatshėm. Myslimanėt pėr ēdo pėrēarje,
mosmarrėveshje duhet t’i drejtohen sheriatit dhe ligjit (Kur’anit dhe Synnetit)
tė Allahut xh.sh. dhe jo ligjit apo kanunit tė Lek Dukagjinit, i cili ka filluar
tė aplikohet edhe nė shtėpitė myslimane. Ne nuk kemi nevojė pėr ligjet e huaja.
Ligji i vėrtetė qė na jep zgjidhje pėr ēdo problem mbetet vetėm feja Islame. Nė
Kur’anin famėlartė thuhet: “O ju qė besuat, bindjuni Allahut, respektoni tė
dėrguarin dhe pėrgjegjėsit pėr ju. Nėse nuk pajtoheni (jeni nė mosmarrėveshje)
pėr ndonjė ēėshtje, atėherė parashtrojeni atė te Allahu (te libri i Tij) dhe te
i dėrguari (synneti i tij), po qe se i besoni Allahut dhe ditės sė fundit. Kjo
ėshtė mė e dobishmja dhe pėrfundimi mė i mirė.” Po nė lidhje me kėtė Kur’ani
famėlartė thotė: “Nėse dy grupe besimtarėsh pėrpiqen tė luftojnė ndėrmjet vetes,
ju pajtojini ata, e nė qoftėse ndonjėri prej tyre e sulmon tjetrin, atėherė
luftojeni atė grup qė versulet me tė padrejtė, derisa t’i bindet udhėzimit tė
Allahut e, nėse kthehet, atėherė me drejtėsi bėni pajtim ndėrmjet tyre, mbani
drejtėsi, se vėrtetė Allahu i do tė drejtėt.”
Feja Islame ka zbritur qė tė heqė ndarjet midis
njerėzve, konfliktet racore, gjuhėsore, kombėtare etj. tė cilat padyshim prishin
unitetin dhe vėllazėrimin Islam. Nė kėtė rast duhet tė dijmė se Islami ėshtė i
pafajshėm pėr ēdo devijim nga uniteti i vėrtetė Islam me qėllim apo pa qėllim
dhe ndėrkohė ėshtė i pafajshėm pėr ēdo konflikt qė krijohet ndėrmjet myslimanėve
dhe kjo do tė thotė se ne jemi ata qė do tė na vihet faji dhe do tė jemi
pėrgjegjės para Allahut xh.sh. nė Ditėn e llogarisė. E si tė mos bėjmė thirrje
pėr vėllazėrim dhe unitet tė ēeliktė midis radhėve tė myslimanėve, kur pėr kėtė
ne jemi tė urdhėruar nga Zoti fuqiplotė dhe nga Pejgamberi i Islamit a.s..?
Pra, duhet tė bashkohemi dhe kurrėsesi tė ndahemi
nė rryma apo grupe, duhet tė jemi nė unitet dhe jo nė armiqėsi, tolerantė dhe jo
tė ashpėr me njėri-tjetrin, tė bashkėpunojmė njėri me tjetrin dhe kurrė tė mos
krijojmė opozita (siē mundohet dikush), ngase Islami nuk njeh dhe as nuk pranon
opozitė brenda fesė sė tij, sepse qėndrimi opozitar ėshtė qėndrim i djallit tė
mallkuar. A e ke vėnė re, i nderuar lexues se ēifutėt, politeistėt, paganėt,
ateistėt etj., kur duan tė sulmojnė myslimanėt dhe tė vendosin fitne nė rradhėt
e tyre, ata afrohen, bashkohen dhe bėjnė aleanca nė mes vetes haptas dhe
fshehtas pėr tė realizuar plane armiqėsore ndaj besimtarėve tė Islamit. Atėherė,
pėrse ne myslimanėt tė jemi tė larguar dhe jo tė afruar, tė ndarė dhe jo tė
bashkuar? Pėrse? A nuk thotė Allahu xh.sh. nė librin e Tij tė shenjtė: “Dhe
kapuni tė gjithė mbas litarit (fesė dhe Kur’anit) tė Allahut dhe mos u pėrēani”,
“e mos u bėni si ata qė u ndanė dhe u pėrēanė pasi qė u patėm zbritur argumentet.
Ata do tė pėsojnė njė dėnim tė dhėmbshėm”, “Dhe respektoni Allahun dhe tė
dėrguarin e mos u pėrēani mes vete e tė dobėsoheni, e ta humbni fuqinė ushtarake”,
“Bashkėpunoni nė mes vedi me tė mira dhe nė tė mbara, e jo nė mėkate e nė
armiqėsi.”
Pra, le tė bashkohemi dhe le tė bashkėpunojmė nė tė
gjitha ēėshtjet Islame, tė cilat pa dyshim kėrkojnė pėrpjekje dhe kontribute tė
ēmuara dhe le tė qėndrojmė sė bashku nė njė rresht, nė mėnyrė qė tė mposhtim
mjetet dhe planet pėrēarėse tė kundėrshtarėve tė Islamit. Ndėrkohė le tė
largohemi nga idetė dhe mendimet e dobėta qė ky grup ėshtė i shpėtuar dhe ai
tjetri nė skėterrė, ngase njė mendim i tillė i ngjet plotėsisht idesė sė
ēifutėve apo hebrejve tė cilėt thonė se ata konsiderohen “populli i zgjedhur i
Zotit”. Duke u nisur nga kjo ide e shėmtuar ata (ēifutėt) nuk lėnė gjė pa bėrė,
si p.sh.: krime, vrasje, terrorizma etj., me qėllim qė tė realizojnė me ēdo
kusht dhe me ēdo ēmim konceptin se janė populli i zgjedhur i Zotit. Pra, le tė
kapemi me Islamin e vėrtetė dhe le tė luftojmė nė rrugėn e Allahut xh.sh.. Nė
Kur’an thuhet: “Allahu i do ata qė luftojnė nė rrugėn e Tij tė rreshtuar sikur
tė jetė ndėrtesė e fortifikuar.”
http://www.myftiniashkoder.com/Hytbe.html |