Le tė jetė nga ju njė grup qė  thėrret nė atė qė ėshtė e dobishme, urdhėron pėr punė tė mbara dhe ndalon nga e keqja

 

 

 

Emri 

E-mail 

Mesazhi

 

 

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8

http://www.asr.com.mk

 

  Pyetje dhe pėrgjigje – IV

 

   Seid Ramadan El-Buti -

   njėri ndėr dijetarėt mė tė mėdhenjė muslimanė

 

 

 

Pyetja:

A lejohet huaja me kamatė pėr tė blerė banesė dhe si ėshtė kjo ēėshtje nėse ėshtė pėr nevojė?

 

Pėrgjigjja:

Nuk lejohet huaja me fajde pėrveē pėr atė qė ka nevojė tė skajshme d.m.th. pėr atė qė pėrballohet me shkatėrrim pėr shkak tė urisė, lakuriqėsisė ose mungesės sė banimit. Ti shiko se ēfarė gjendje ke dhe do ta dish dispozitėn nė fjalė.  

 

 

Pyetja:

Ti e di se nė kėto vite me tė madhe ėshtė pėrhapur kompjuteri dhe shtėpitė e botimeve elektronike nxjerrin CeDe me kopje tė Kur’anit fisnik. Pra, si ėshtė dispozita e Sheriatit me bartjen e tyre nėse bartėsi ėshtė xunub (i papastėr).

 

Pėrgjigjja:

Dispozita e bartjes sė CeDe-ve ėshtė njėlloj si bartja e audio kasetave tė cilat janė tė inēizuara me Kur’an. Pra, nuk ka dert nė bartjen e kėtyre e as tė atyre. Rregulla e Sheriatit lidhur me kėtė ēėshtje ėshtė se ndalesa e bartjes sė Kur’anit pėr atė qė nuk ka abdest (apo pėr atė qė ėshtė xhunub) ka tė bėjė me ēėshtjet qė janė Ibadete. Kurse nė ibadete nuk lejohet tė bėhet analogji (kijas). 

 

 

Pyetja:

Nėse i zoti i shtėpisė punon me magji dhe furnizimi i anėtarėve tė familjes bėhet prej pasurive qė ai i fiton me magji, andaj, a ndikon kjo gjė nė raportin e tyre me All-llahun Fuqiplotė ose njė gjė e tillė a i mundėson shejtanit qė tė depėrtojė tek ata.

 

Pėrgjigjja:

Nėse e gjithė pasuria e tij ėshtė rezultat i magjisė atėherė assesi nuk lejohet qė fėmijėt dhe gruaja tė ushqehen prej tyre. Por, nėse kjo ėshtė vetėm njė pjesė nga pasuria e tij atėherė tėrėsia e pasurisė sė tij konsiderohet e dyshimtė kėshtu qė nė kėtė rast gruaja dhe fėmijėt lejohet tė ushqehen duke mos e kaluar nevojėn. 

 

 

Pyetja:

Pyetja ime ėshtė lidhur me hytben (fjalimin e ditės sė Xhumasė) para Ramazanit, tema e sė cilės ishte udhėzuesi i Zotit. Sipas fjalėve tė Doktorit, (fjalėve tuaja) muslimanėt nė Amerikė sot janė nė njė anije tė madhe e cila ėshtė e drejtuar nė njė drejtim tė gabuar dhe se ata nuk kanė mundėsi ta ndėrrojnė kėtė drejtim dhe as qė munden tė mbrojnė veten e tyre nga rryma e fuqishme rrėmbyese. Pyetja ime ėshtė: ēfarė duhet tė ndėrmarrin ata sipas mendimit tuaj? A ėshtė mė mirė qė ata tė ngelin nė vendet e tyre apo tė udhėtojnė pėr nė Perėndim, ndėrsa ju e dini se pse njerėzit udhėtojnė pėr nė Perėndim. Unė dua tė them se neve nuk mund t’i ndalojmė njerėzit nga udhėtimi pėr nė Perėndim.

 

Pėrgjigjja:

Ata qė sot jetojnė nė Perėndim janė dy grupe:

Grupi i parė janė ata qė shkojnė me rrymėn e Perėndimit dhe lėvizin me aparatin total tė tij. Ky grup do apo s’do ėshtė ndihmesė e Perėndimit dhe e rrugės sė tij. Kėta kanė pėr ta vuajtur dėnimin e kėsaj gjėje para All-llahut Fuqiplotė Ditėn e Gjykimit.

Grupi tjetėr jeton nė Perėndim por, larg sistemit dhe rrugės sė tyre. Njėlloj si jeta qė bėnin muslimanėt nė periudhėn xhahilite (injorancės) gjatė viteve tė para tė Dėrgesės sė Pejgamberit larg injorancės sė tyre. Efekti i kėtyre do tė jetė njėlloj si efekti i atyre qė jetonin nė errėsirat e xhahilijetit nė Gadishullin Arabik. Abdurrahman Ed-Dahili bėri njė jetė tė tillė  nė Perėndim. Pra, ai qė e ka patjetėr tė jetojė atje atėherė biografia e tij le tė jetė si e Abdurrahman Ed-Dahilit.

 

 

Pyetja:

A lejohet qė burri gruas sė vetė t’ia merr njė pjesė apo tė gjithė rrogėn duke e mbėshtetur kėtė nė atė se burri ėshtė ai qė i ka dhėnė leje pėr t’u punėsuar?

 

Pėrgjigjja:

Njė gjė e tillė nuk lejohet. Ajo se burri i ka dhėnė leje nuk e arsyeton marrjen e pasurisė sė saj pa pėlqimin real tė saj.

 

 

Pyetja:

Cila ėshtė kėshilla e Dr. Muhammed Seid Ramadan El-Butit ndaj atij qė ka mėsuar dituritė islame nė Fakultetin e Sheriatit dhe ka mėsuar para dijetarėve dhe hoxhallarėve tė respektuar, ndėrkaq ai pastaj gjatė jetės ka parė se dyfytyrėsia dominon edhe atė jo nė qarqet e njerėzve tė rėndomtė por, nė qarqet e atyre qė pretendojnė se kanė dituri (ilm). Kurse, personi nė fjalė kur e pa se kjo gjė po ndodh, atėherė ai filloi ta ndytė dėlirėsinė qė e kishte nga ajo qė ėshtė ballafaquar gjatė davetit, mėsimeve dhe kundėrshtimeve qė i pati nga ana e kėtyre pseudodijetarėve?!

 

Pėrgjigjja:

Tė them atė qė ka thėnė i Dėrguari i All-llahut, bekimet e All-llahut qofshin pėr tė: “Ndale (mbylle) gojėn tėnde, qėndro nė shtėpi dhe qaj pėr gabimin tėnd”. Njė gjė e tillė ėshtė mė e mirė pėr ty se sa ti shikosh njerėzit me njė shikim tė tillė duke e harruar veten dhe duke bėrė veten tė pafajshėm nga e keqja qė ua ngjet atyre.

 

 

Pyetja:

Prej traditave tė vjetra nė shoqėritė tona ėshtė qė ta fusin dhėndrin ndėr gratė gjatė manifestimeve tė dasmės-fejesės. Shpesh herė thuhet se nuk ka dert qė ai tė hyjė ngase ne jemi tė mbuluara. Por, nė tė shumtėn e rasteve, mbulesa brenda shpisė nuk ėshtė siē duhet kur ėshtė fjala te zbukurimi, bile-bile edhe nėse dhėndri mundohet qė t’i mbyll sytė a nuk duhet qė edhe gratė t’i mbyllin sytė e tyre, ose a mos lejohet qė ato ta shikojnė dhėndrin me ėndje ashtu siē tė kenė dėshirė? Shpresoj nga ekselenca juaj qė t’mė pėrgjigjeni nė pyetjen time.

 

Pėrgjigjja:

Kjo ėshtė njė traditė e keqe qė duhet tė fshihet nga shoqėritė Islame. Nuk ka nė Fe e as nė moral tė shėndoshė diēka qė mund t’i arsyetojė ato. Por, njerėzit pas tyre janė tė dhėnė nga rrėmbimet dhe epshet e tyre. S’do mend se njė gjė e tillė ka shumė dėme shoqėrore.

 

 

Pyetja:

Dr. El-Kiisij thotė se risku (nafaka) i njeriut vjen nga fitimi i tij dhe i jepet aq sa punon. Ndėrsa, unė e di se njeriu sadoqė tė mundohet nuk do tė mund tė merr vetėm se atė qė All-llahu ia ka caktuar. Sipas tij, kjo gjė a nuk ėshtė  mbėshtetje vetėm nė shkaqet?

 

Pėrgjigjja:

Riskun (nafakėn) qė njeriu e arrin ėshtė nga fitimi i tij pėr arsye se All-llahu atė risk ia mundėson nėpėrmjet pėrpjekjeve dhe mundit tė tij. Njė gjė tė tillė njeriu e ka pėr obligim dhe nuk lejohet qė ai tė largohet nga kjo e tė mbėshtetet nė papunėsi. Njėkohėsisht, ky risk nė tė njėjtėn kohė ėshtė dhunti nga All-llahu Fuqiplotė dhe caktim qė ia ka caktuar njeriut. Madje, ēdo gjė ėshtė me vendimin dhe caktimin e All-llahut por, a do tė thotė  njė gjė e tillė qė tė lėmė anėsh shkaqet dhe t’i nėnshtrohemi papunėsisė?! 

 

 

Pyetja:

Selefistėt (vehabitėt) thonė se Esharijtė nuk janė nga Ehli Sun-neti sepse kėta kanė ndjekur filozofinė dhe apologjetikėn si dhe kanė pėrdorur interpretimin (te’vilin) qė selefėt  e drejtė e kanė ndaluar. Njėkohėsisht, ata nė tė njejtėn mėnyrė kanė vepruar edhe nė shumė ēėshtje tjera. Shpresoj qė shkurtimisht t’mė pėrgjigjeni dhe t’mė udhėzoni pėr librat qė kanė pėrgjigje tė plotė pėr kėto gjėra?

 

Pėrgjigjja:

Esharijtė dhe Maturidijtė (dy Shkolla tė Ehli Sunnetit nė Akide (pėr ēėshtjet e besimit)) kanė mbrojtur drejtimin e Ehli Sunnetit me armėn e Mu’tezilėve qė ėshtė filozofia dhe kėtė e kanė pėrdorur nė rast tė nevojės. Ndėrsa, Mu’tezilet  janė ata qė i janė dorėzuar filozofisė.

Nėse edhe mbrojtja e Hak-kut (e tė drejtės) nė tė cilėn kanė qenė Selefėt, me armėn e filozofisė quhet mendim bid’atēi atėherė edhe Ibni Tejmiu ėshtė i thelluar nė kėtė tė keqe pasiqė ai ishte prej atyre qė shumė tepėr zhytej (edhe pse ai ka kundėrshtuar filozofinė dhe filozofėt) nė filozofi, shumė debatues ndaj atyre merren dhe mbėshteten nė tė.

Literaturė qė gjerėsisht i qaset kėsaj teme ėshtė libri im: “ Es-Selefij-jetu ….”.

 

 

Pyetja:

A lejohet qė Zekatin t’ua shpėrndaj atyre qė u takon por, pa mos u treguar se ėshtė Zekat bie fjala tua jap si hedije ndėrsa unė nijetin ta bėj pėr Zekat?

 

Pėrgjigjja:

Po, tė lejohet njė gjė e tillė pėr tė respektuar ndjenjat e atij qė ia jep Zekatin. 

 

 

Pyetja:

Gjithmonė dėgjojmė kundėrthėnie midis fjalėve tė dijetarėve lidhur me pėrdorimin e asaj qė ėshtė kundėr djersės qė pėrmban alkohol e qė quhet Alcohol Denat. A ėshtė i ndytė apo nuk ėshtė i ndytė duke potencuar dispozitėn e Sheriatit dhe ēka nėnkuptojmė me fjalėn asgjėsim (i alkoolit) si dhe cili ėshtė kriteri qė duhet ta ndėrmerr dijetari qė ėshtė Mufti?

 

Pėrgjigjja:

Tė gjitha llojet e alkoholit qė gjinden nė parfume, ilaēe, shpirto, ajo qė largon djersitjen dhe tė ngjajshme me kėto janė tė falura dhe nuk ka ndonjė pengesė nė pėrdorimin e tyre.

 

 

Pyetja:

U acarua polemika qė u zhvillua midis nesh (mbase u takojmė nėnshtetėsive tė ndryshme dhe vendqėndrimin e kemi nė Gjermani) lidhur me ēėshtjen e duasė (lutjes) me xhemat (bashkėrisht) dhe me zė tė lartė qė e bėjnė gjatė pushimeve nė namazin e Teravisė (nė mėnyrėn qė do ta pėrmendim mė poshtė). Pra, njė gjė e tillė a ėshtė bid’at (risi nė fe) apo nuk ėshtė? Ne kemi  ra nė njė kundėrshtim sa qė asnjėra palė nuk mund ta bind tjetrėn. Kėndimin qė e bėjnė bashkė, me zė tė lartė dhe me melodi gjatė pushimit d.m.th. pas katėr rekateve, tetė rekateve, dymbėdhjtė rekateve dhe pas gjashtėmbėdhjetė rekateve ėshtė kjo:

-Ja Han-nan Ja Men-nan Ja dhelxhudi velihsan theb-bit kalbena alel iman nerxhu afveke velgufran vexh’alna min utekai shehri Ramedan. Kurse pas pėrfundimit tė njėzet rekateve sė bashku me zė tė lartė dhe me ritėm:

-Subhanel Melikil Kud-dus… Subhanel Melikil Kud-dus… Subhanel Melikil Kud-dus… Kul-lema dhekerake dh-dhakirun ve gafile an dhikrikelgafilun Fealem Ennehu Lailahe il-lall-llah Lailahe il-lall-llah Lailahe il-lall-llah.

Kur pėrfundon namazi, Imami ngritet pėr t’i tokur ata qė janė falur duke filluar njė pas njė dhe kur pėrfundon me kėtė gjė largohet. Pra, pėr ēėshtjen nė fjalė a ka ndonjė argument se Pejgamberi alejhis-selam e ka bėrė njė gjė tė tillė? Dhe cili ėshtė argumenti se njė gjė e tillė lejohet ose nėse ndalohet cili ėshtė argumenti i ndalimit?

 

Pėrgjigjja:

Tė gjithė atė qė e pėrmende hyn nė realitetin e dhikrit (tė pėrmendurit e All-llahut). Nė shumė ajete Kur’anore dhe nė mėnyra tė ndryshme All-llahu Fuqiplotė robėrit e Tij i ka urdhėruar qė tė bėjnė dhikėr. A nuk ėshtė All-llahu Ai qė nė njė ajet thotė: “… pra, ta dini se me tė pėrmendur All-llahun, zemrat stabilizohen” Er-Ra’d, 28). A nuk i ka lavdėruar ata qė e pėrmendin All-llahun “Pėr ata qė All-llahun e pėrmendin me pėrkujtim kur janė nė kėmbė, kur janė ulur, kur janė tė shtrirė…” Ale Imran, 191). A nuk ėshtė ai qė thotė: “Pra, ju mė kujtoni Mua (me adhurime), Unė ju kujtoj juve (me shpėrblim), …” El-Bekarah, 152)  Kėto janė urdhėresa tė pėrgjithshme lidhur me dhikrin. Kurse, teksti i pėrgjithshėm ngel dhe vazhdon tė jetė si i pėrgjithshėm. Pra, si do qė tė bėjė njeriu dhikėr dhe me ēfarėdo teksti ta bėjė atė dhikėr konsiderohet se ai i ėshtė pėrgjigjur urdhėrit tė All-llahut Fuqiplotė. Ai qė kundėrshton kėtė urdhėr qė buron nga All-llahu i Cili kėrkon nga robėrit tė bėjnė dhikrin (tė pėrmendurit e All-llahut) e pakufizuar nė mėnyra dhe nė shprehje, duhet dhe prej atij kėrkohet qė tė sjell argument nga Kur’ani dhe Sun-neti se njė gjė e tillė ndalohet.

Njashtu, sa i pėrket tokjes sė duarve ėshtė e pėlqyeshme pėr tė cilėn gjė kemi shumė Hadithe si dhe nuk ka ndonjė transmetim qė tokjen ta ndalojė pas namazit. Do tė dėshiroja qė tė merresh me kėto fatkeqėsi qė dėmtojnė bashkimin dhe dinjitetin e muslimanėve nė vend qė tė merresh me ibadetet dhe dhikret dhe prej tyre tė ndėrtosh shkase  tė pėrēarjes dhe tė zėnkave.

 

 

Pyetja:

Mė parė kisha njė lokal pėr shitjen e audio kasetave me kėngė tė huaja nė kohėn kur nuk isha fetarisht i kujdesshėm. Por, All-llahu Fuqiplotė mė kaploi me udhėzimin e Tij dhe mė pėrudhi nė rrugėn e pendimit dhe fillova t’i pėrmbahem gjithė asaj qė kėrkon feja ime Islame. Kėshtu qė unė e mbylla lokalin, kuptohet pasiqė e kuptova se njė gjė e tillė ėshtė Haram edhepse shumica e dijetarėve tė cilėt i konsultova mė sugjeronin qė unė t’mos shpejtoj dhe tė ngeli nė lokal derisa All-llahu t’mė mundėsojė tė gjej ndonjė punė tjetėr. Por, unė e mbylla lokalin dhe fillova tė kėrkoj ndonjė punė tjetėr. Kjo gjė ka filluar me mua para dy viteve por, pėr shkak tė situatave tė rėnda ekonomike nė Liban dhe pėr shkak tė moseksperiencės sime nė ndonjė fushė tjetėr si dhe pasiqė nuk kam tė kryer ndonjė shkollė tė lartė qė tė jem i denjė pėr ndonjė punėsim, deri tash kam ngelur pa punė dhe nuk kam me ēka ta furnizoj familjen. Njashtu, vlen tė pėrmendi se jam i martuar dhe pres fėmijė. Provova njė tregti me pjesė elektronike nga Kina por, humba 4000 dollarė amerikanė kėshtu qė pėrpjekjet e mia dėshtuan dhe me plot ēiltėri tė them se unė e kam humbur guximin pėr ndonjė provė tjetėr nga frika e ndonjė humbjeje tjetėr. Gati dy vite kaluan pa punė dhe mė nuk mundem t’i pėrballoj harxhimet qė i kam. Pyetja ime ėshtė se a bėn qė unė t’i kthehem punės sė parė dhe gjatė kohės tė mundohem tė kėrkoj punė tjetėr dhe tė presim qė gjendja ekonomike e vendit tonė tė ketė ndonjė zgjidhje? Shpresoj nga ekselenca juaj se do t’mė jepni fetva me kėshillat tua ngase unė jam nė mėdyshje pėr t’iu kthyer punės sė mėparshme.

 

Pėrgjigjja:

Qė tė jem besnik ndaj Sheriatit tė All-llahut Fuqiplotė tė them ty se: nuk mundem tė supozoj se ty tė lejohet t’i kthehesh shitjes sė audio kasetave me kėngė tė huaja. E nėse unė ta them njė gjė tė tillė atėherė unė bėhem trillues ndaj Sheriatit tė All-llahut Fuqiplotė. Por, unė tė them se All-llahu robin e vet e sprovon qė t’ia shpalojė ēiltėrinė e stabilitetin e tij. E kur ai bėn durim dhe ėshtė kėmbėngulės nė tė, atėherė All-llahu ia shėndron vėshtirėsinė nė lehtėsim dhe ia zėvendėson edhe atė qė i ka kaluar.

 

 

Pyetja:

Dua tė pyes pėr atė qė punon nė fushėn e reklamave dhe bėn projektimin e pamfletave, publikimeve, kozmetikės dhe veshjeve pėr gra, duke i paraqitur gratė nė ato publikime gjysėm tė zhveshura. A duhet qė ky person tė largohet nga kjo punė duke e ditur se ky ėshtė profesioni i tij nga ku furnizohet?

 

Pėrgjigjja:

Nuk lejohet projektimi i pamfletave e reklamave qė pėrmbajnė fotografi joshėse e mashtruese si dhe nxitėse m’u si ato pėr tė cilat ti je duke folur. Rruga e fitimit tė riskut nuk ėshė e kufizuar vetėm nė kėtė rrugė e cila ėshtė e ndaluar. Ai qė diēka e le pėr All-llahun, atij All-llahu do t’ia zėvendėsojė me njė mė tė mirė.

 

 

Pyetja:

Vėllau im punon nė Japoni dhe ditėn e Xhuma ka ligjėrata kėshtuqė ai vihet para dy gjėrave: ose tė prezentojė nė Xhuma e t’i ngelin ligjėratat ose tė prezentojė nė ligjėrata e t’i ngel namazi i Xhumasė. A lejohet qė dikush tė dalė Imam dhe bashkė me shokėt tjerė muslimanė ta falin namazin e Xhumasė nė Universitet pėr njė kohė tė shkurtėr kėshtuqė edhe namazi nuk u kalon edhe prezantojnė nė ligjėrata?

 

Pėrgjigjja:

Sė pari duhet tė dish se namazi i Xhumasė ka disa kushte. Njėra prej atyre kushteve ėshtė qė tė jetė shteti shtet Islam, d.m.th. ai vend tė ishte ēliruar ndonjėherė nga ana e muslimanėve.

Nisur nga kjo mėsojmė se namazi i Xhumasė nė vendet evropiane (ku nuk ka patur ēlirim Islam) Japonia dhe tė ngjashme me kėto nuk ėshtė i obligueshėm. Ndėrkaq, ata e kanė pėr obligim ta falin drekėn. Por, megjithėkėtė ne i inkurajojmė ata qė jetojnė nė ato vende tė falin namazin e Xhumasė pasiqė praktikimi i saj mundėson takimin, bashkimin, dashamirėsinė dhe kėshillimin e njėri-tjetrit. Andaj,  nuk ėshtė keq qė njė grup prej tyre tė tubohen nė Universitet dhe ta falin namazin e Xhumasė me kushtet qė i ka Xhumaja. Por, unė preferoj qė pas namazit tė Xhumasė tė falin edhe drekėn qė t’i ikin kundėrshtimit tė atyre qė janė tė mendimit se Xhumaja falet vetėm nė shtetin Islam (Daru El-Islam). 

 

 

Pyetja:

Si tė bėjmė pėrputhjen midis Hadithit: “Nuk ka ngjitje (tė sėmundjeve), infektim dhe as ugurzi ” dhe Hadithit: “Ik prej atij qė ėshtė i sėmurė me leprozi siē ik nga luani”?

 

Pėrgjigjja:

Qė tė dy Hadithet janė tė vėrtetė dhe nuk ka midis tyre ndonjė kontradiktė.  Hadithi: “Nuk ka ngjitje (tė sėmundjeve), infektim dhe as ugurzi ” do tė thotė se nuk ka ngjitje nga vetvetiu. Por, njė gjė e tillė bėhet me vendimin e All-llahut Fuqiplotė. Kurse, urdhėri i Pejgamberit pėr tė ikur nga leprozi ėshtė pėr nga aspekti i asaj se duhet ndėrmarrur shkaqet qė i kemi nė disponim e qė All-llahu i krijoi: bie fjala si ndėrmarrja e shkaqeve tė furnizimit e tė ngjajshme me to.

 

 

Pyetja:

Si ėshtė dispozita qė fėmiut mashkull qė ende ėshtė nė gji t’i vėndohet ndonjė copė zbukurimi florie (Ajeti Kursinė, Kur’an ose ndonjė shkronjė)?

 

Pėrgjigjja:

Nisur nga aspekti i edukimit tė fėmiut nuk ėshtė mirė qė fėmiu mashkull tė zbukurohet me copa tė floririt mbase njė gjė e tillė nuk ėshtė e mirė me qėllim qė tė parandalohen pretekstet qė ēojnė nė Haram.

 

 

Pyetja:

Mė herėt ju kam pyetur lidhur me atė se unė nė bazė tė medicinės nuk kam mundėsi pėr tė lindur. Ju mė dhatė pėrgjigje. Por, tash ju pyes se mosnjoftimi i palės sė interesuar pėr martesė pėr njė gjė tė tillė a konsiderohet njė lloj tradhtie? (Por, nėse unė e njoftoj palėn pėr njė gjė tė tillė nė tė shumtėn e rasteve rezultati do tė jetė negativ). Apo unė duhet qė t’i tregoj?

 

Pėrgjigjja:

Unė preferoj qė ti t’i tregosh pėr gjendjen tėnde. Atė qė All-llahu e ka caktuar tė ndodh ajo patjetėr ka pėr tė ndodhur.

 

 

Pyetja:

A ėshtė kafir ai qė shanė Sahabėt (shokėt e Pejgamberit alejhis-selam) edhe atė pa marrė parasysh se cilit drejtim i takon? Si ėshtė dispozita e Sheriatit ndaj atij qė akuzon nėnėn e besimtarėve, Aishen, All-llahu qoftė i kėnaqur me te dhe a lejohet marrėdhėnia, falja e namazit pas tij si dhe martesa me te?

Sė dyti, lidhur me Hadithin e asaj shėrbetores zezake tė cilėn Pejgamberi, alehis-selam e ka pyetur se ku ėshtė All-llahu ... e deri nė fund tė temės. Ne besojmė se All-llahu ėshtė i lirė nga vendi por, ne ballafaqohemi me ata qė na thonė se ne i japim pėrparėsi logjikės e jo tekstit dhe se njė gjė e

e tillė nuk ėshtė nė rregull pasiqė Hadithi ėshtė i qartė. Problemi jonė ėshtė se ne nuk mund tė paramendojmė pėr atė se All-llahu qėndron nė qiell. Si ėshtė pėrgjigjja juaj? Ēfarė domethėnie ka Hadithi dhe  ēka nėnkupton ai?

 

Pėrgjigjja:

Ti shpallish njerėzit kafira nuk ėshtė gjė e lehtė dhe nuk jam prej atyre qė nė pėrgjithėsi u drejtojnė njerėzve akuza pėr mosbesim. Por, unė them se: ėshtė shumė e frikshme qė ai qė vazhdon tė shajė Sahabėt jeta e tij tė pėrfundojė me Kufr-mosbesim. Ai qė gjuhėn e tij e lėviz me ndonjė ofendim a fjalė tė keqe pėr nėnėn e besimtarėve, Aishen, ai person nė tė njėjtėn kohė atė fjalė ia ka drejtuar tė Dėrguarit tė All-llahut alejhis-selam. Sikur personi nė fjalė tė kishte njė fije respekti ndaj Pejgamberit tė All-llahut (tė cilėn gjė All-llahu na urdhėron neve nė Kur’an) ai nuk do tė guxonte tė lėviz gjuhėn e tij me ndonjė fjalė tė keqe ndaj gruas sė Pejgamberit alejhis-selam.

Kurse, sa i pėrket shėrbetores qė i Dėrguari i All-llahut e ka pyetur dhe qė ishte memece, ajo me gisht bėri isharet kah qielli qė t’i tregojė Muham-medit alejhis-selam se ėshtė besimtare e nuk ėshtė politeiste-mushrike. Pėlqimi i Pejgamberit nuk do tė thotė se ai ka miratuar se All-llahu ka vend nė qiell ku rrin dhe kufizohet aty. Kjo gjė ėshtė njėlloj si fjala e All-llahut ku thotė: “A u garantuat prej Atij qė ėshtė nė qiell, qė tė mos ju shafit (tė mos ju lėshoj) toka kur tė dridhet.” El-Mulk, 16), nuk ėshtė si argument se All-llahu ka vend tė vetin nė qiell ku rri. Njashtu, All-llahu Fuqiplotė nė disa ajete thotė: “…Ai ėshtė me ju kudo qė tė jeni …” El-Hadid, 4). “… Ne jemi mė afėr tij se damari (qė i rrah) i qafės sė tij.” Kaf, 16). Tė gjitha kėto ajete aspak nuk mund tė jenė argumente se All-llahu ka shumė vende ku rri e tė cilat i ka dhe ku pėrfshihet. All-llahu Fuqiplotė ka qenė para vendit dhe para kohės. Pra, si ėshtė e mundur

qė Ai qė ėshtė pa fillim tė kufizohet me atė qė ka fillim?!

 

 

Pyetja:

Loja e shahut a ėshtė Hallall (e lejuar) apo Haram (e ndaluar)?

 

Pėrgjigjja:

Te shumica e dijetarėve ėshtė e lejuar me kusht nėse nuk tė shkujdeson nga obligimet. Nė mesin e atyre qė e lejojnė janė Shafitėt.

 

Pyetja:

A lejohet qė Zekati t’i jepet atij qė ėshtė pa punė?

 

Pėrgjigjja:

Nėse personi ėshtė pa punė por, ėshtė pasanik atėherė nuk lejohet qė t’i jepet prej Zekatit. Por, nėse ai ėshtė fukara atėherė atij i takon Zekati ngase mospunėsimi nuk e anulon meritimin e Zekatit.

 

 

Pyetja:

Unė jam arsimtare e lėndės sė Fesė. Njė nxėnės i klasės sė katėrt mė parashtroi njė pyetje qė mė tronditi trupin ndėrkaq, unė nuk e dija pėrgjigjen. Pyetja ishte: A vdesin Melaqet?

 

Pėrgjigjja:

Ēdo gjallesė do tė vdesė qoftė melaqe apo njeri apo ndonjė krijesė tjetėr.

Njė gjė e tillė ėshtė prej gjėrave normale e tė qarta tė besimit (Akides) Islam.

 

 

Pyetja:

A lejohet qė fajdeja e bankave tė pėrdoret pėr  pagimin e tatimit tė fitimit ose pėr ēdo tatim tė cilin shteti e obligon ndaj qytetarit?

 

Pėrgjigjja:

Fajdeja e huasė (e Kardit) nuk hyn nė pronėsinė e huamarrėsit kurse tatimi i fitimit nxirret nga pasuria e atij qė ėshtė i obliguar si dhe meqė fajdeja qė jepet nuk hyn nė pronėsinė e tij atėherė nuk lejohet ta paguajė tatimin e fitimit.

Fati i kamatės ėshtė m’u si i pasurisė sė humbur tė cilit nuk i dihet pronari e cila duhet tė shpenzohet pėr tė mirėn e pėrgjithshme tė muslimanėve. Pra, njashtu edhe kamata shpenzohet pėr tė mirėn e pėrgjithshme tė muslimanėve.

 

 

Pyetja:

Kujt i lejohet qė tė konstatojė se dikush ėshtė kafir apo kujt i lejohet qė tė jep fetva e tė shpall se dikush apo se ndonjė grup ėshtė kafir (jobesimtarė)? Sipas mendimit tuaj a duhet tė caktohet njė legjislacion penal pėr kėtė ēėshtje: pėr atė qė jep fetva, pėr atė qė legalizon kėtė gjė, pėr atė qė njė gjė tė tillė e konsideron si legjitime si dhe pėr atė qė ekzekuton kėtė gjė?

 

Pėrgjigjja:

Shkaqet e kufrit janė tė njohura dhe tė theksuara nė librat kapitale (burimore) e tė besueshme tė Akides (qė kanė tė bėjnė me Besimin). Andaj, ai qė i di dhe qė i kupton kėto shkaqe obligohet t’ua sqarojė njerėzve. Por, mbėshtetja nė kėto shkaqe pėr tė gjykuar pėr dikė se ėshtė kafir dhe tė ndiqet pėr t’u dėnuar me dėnimin e murtedit (ai qė lėshon fenė Islame) kjo gjė doemos duhet tė ngel e kufizuar nė suaza tė gjykatės. Ndėrkaq, kadiu ėshtė ai qė posedon tė drrejtėn e kufrit dhe ekzekutimin e dėnimit ndaj murtedit (ai qė lėshon fenė Islame).

 

 

Pyetja:

Gjatė leximit tė Kur’ani Kerimit vėrejmė se fjala: “en-nefs” e jo: “er-ruh” tė pėrmendet kur bėhet fjalė pėr epshin si: “…nefsi (epshi) ėshtė shumė nxitės pėr tė keqen” Jusuf, 53) dhe “Betohem nė (nefsin) shpirtin qė ėshtė shumėqortues!” El-Kijameh, 2). A ka dallim midis kėtyre dyjave pėr nga aspekti material dhe pėr nga esenca apo tė dyjat janė emėrtim i njė gjėje?

 

Pėrgjigjja:

Ndonjėherė fjala: “en-nefs” nė aspektin gjuhėsor ka kuptim tė shpirtit e ndonjėherė ka kuptimin e epshit seksual me tė cilin All-llahu njeriun e ka sprovuar. Ndėrkaq, fjala e All-llahut: “& n…nefsi (epshi) ėshtė shumė nxitės pėr tė keqen” Jusuf, 53) ka pėr qėllim kuptimin e dytė tė fjalės: ”en-nefs”.

 

 

Pyetja:

Unė jam i punėsuar nė njė vend shkencor ku puna ime zhvillohet nė fushėn e kėrkimit shkencor. Njashtu, unė jam nė komisionin pėr blerje tė caktuara tė projekteve tė caktuara. Kur ne blejmė diēka, detyrohemi tė zbresim nga ēmimi i artikullit me 30% ngase sektori i llogarisė te ne dhe te tė gjithė administratat zyrtare e zbresin kėtė pėrqindje nga pasuria qė na jepet neve. Por, nė tė shumtėn e rasteve blerėsi na jep mė tepėr se kjo shumė e caktuar, ndoshta qė ne tė blejmė edhe herat tjera tek ai. Pyetja ime ėshtė: a kemi tė drejtė qė ne ta marrim atė tepricė duke potencuar se ne shumėn qė na japin e mbledhim dhe blejmė gjėra tė vogla harxhuese dhe jo harxhuese tė lidhura pėr punėn e nuk blejmė plaēka personale a private?

 

Pėrgjigjja:

Atė qė e merrni prej shitėsit ėshtė ryshfet. Por, nėse ju atė tepriicė qė e merrni e shpenzoni pėr interesin e punės siē thoni, atėherė njė gjė e tillė ėshtė e lejuar dhe veprim i pranueshėm.

 

 

Pyetja:

Dėshiroj tė pyes lidhur me njė pyetje tė cilėn e kanė parashtruar disa muslimanė nė Francė. Pyetja ėshtė: Disa vėllezėr banojnė nė Francė nė njė lagje pėrafėrsisht tė izoluar, nė Mesxhidin (faltoren) e tyre kanė njė librari ku mbajnė video dhe audio kaseta, ata pyesin se a u lejohet qė  t’i shesin kasetat nė fjalė (pa mos fituar nga kjo shitje) brenda zyrės sė Mesxhidit  (duke potencuar se nė Francė nuk u lejohet tė shesin pranė Mesxhidit sepse pėrndryshe do tė kenė vetė ata si dhe Mesxhidi problem)?

 

Pėrgjigjja:

Nuk ndalohet shitja e kasetave tė dobishme pėr muslimanėt dhe nuk ka ndonjė ndalesė qė ato tė shiten nė njė anė tė ndarė nga Mesxhidi ku njerėzit falen dhe bėjnė Ibadet. Por, krahas kėsaj, Mesxhidet qė merren me qira nė Francė dhe nė vendet e ndryshme tė Evropės ato merren si objekte tė pronarėve qė do tė thotė se ato nuk e kanė dispozitėn e Xhamive si: ndalimi qė gruaja me menstruacione apo xhunubi tė rrijė aty e tė ngjashme.

 

 

Pyetja:

Katėr muaj para Ramazanit, njė djalė i ri qė kishte humbur pasurinė me tė cilėn ėshtė dashur ta rregullojė dhomėn e dhėndrisė erdhi tek unė. Unė ia dhash shumėn qė mė takon mua pėr Zekat (qė t’i ndihmoj nė zgjidhjen e problemit). Tash erdhi koha e Zekatit, andaj a duhet qė unė tė jap Zekatin apo mė quhet ajo qė ia kam dhėnė atij tė riut?

 

Pėrgjigjja:

Nėse kur ia ke dhėnė atij atė shumė e ke bėrė nijet (vendosur) pėr Zekat atėherė konsiderohet se e ke larė borxhin pėr kėtė vit, ngase zekatin mund ta japish edhe para kohės. Por, nėse atė shumė ia ke dhėnė si dhuratė (hedije) dhe nuk e ke patur nijet pėr Zekat atėherė Zekatin duhet ta japish nė kohėn kur e ke tė caktuar ta japish.

 

 

Pyetja:

Jam tregtar dhe njerėzve tė varfėr u jap hua. A mė lejohet qė tė varfėrve nė fjalė t’ua jap Zekatin duke ua zėnė huanė qė ata ma kanė mua pa mos u treguar atyre?

 

 

Pėrgjigjja:

Patjetėr duhet qė ata t’i njoftosh. ثshtė e preferuar qė ti t’ua japish Zekatin dhe pastaj menjėherė t’ua kėrkosh borxhin qė ta kanė.

 

 

Pyetja:

Kam blerė njė CD me pėrmbajtje tė disa librave me vlerė nga e cila kam dobi tė madhe. Por, kur unė morra ta pėrdori, aty mu paraqit njė tekst ku thuhej: “Betohem nė All-llahun e Madhėrishėm se ekzemplari i kėtij programi ėshtė kopje origjinale. All-llahu ėshtė dėshmitarė pėr kėtė qė e them” duke potencuar se CD-ja ėshtė e kopjuar. Pra, si ėshtė dispozita e Sheriatit lidhur me pėrdorimin e kėsaj CD-je?

 

Pėrgjigjja:

Nėse je i bindur se ai ėshtė gėnjeshtar nė betimin e tij dhe se uzurpon tė drejtėn e tė tjerėve, atėherė nuk tė lejohet pėrdorimi i CD-sė. Por, nėse i beson betimit tė tij ose je i dyshimtė nė atė, atėherė merret parasysh prezumimi i pafajėsisė, pra, pafajshmėria, drejtėsia dhe besueshmėria dhe atėherė tė lejohet pėrdorimi i saj.

 

 

Pyetja:

Dikush dikuj i ka dhėnė njė shumė tė pasurisė si dhuratė ndėrsa tash ia kėrkon t’ia kthejė si borxh dhe nuk kanė askėnd si dėshmitarė pėrveē All-llahut Xhel-leshanuhu. Si ėshtė dispozita e Islamit pėr atė qė ky ia kėrkon t’ia kthejė?

 

Pėrgjigjja:

Nėse ai qė ia ka dhėnė atė shumė nuk ėshtė deklaruar se kėtė ia jep hua atėherė ajo sipas Sheriatit Islam konsiderohet lėmoshė ose dhuratė. 

 

 

Pyetja:

Jamė zonjė Siriane qė kam udhėtuar bashkė me burrin tim pėr nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės pėr tė kaluar njė periudhė tė caktuar dhe pastaj insha All-llah do tė kthehemi pėrsėri nė vatanin tonė. Atė qė dua t’ju konsultoj ėshtė se unė kur isha nė vendin tim isha e rregullt nė tė gjitha llojet e Ibadeteve (adhurimeve), lavdi i takon vetėm All-llahut pėr kėtė. Atėherė lexoja Kur’an dhe bėja namaz nate. Kurse tash nuk mundem tė bėj si mė parė. Ndoshta kjo vjen prej asaj se kėtu nuk ka ambiente shpirtėrore, vaze, derse apo ndryshe thėnė biseda fetare tė cilat nė zemrėn e njeriut ndezin vullnetin pėr shpejtimin kah punėt e mira. Kėtu ne nuk shohim dhe nuk dėgjojmė pėrveē se gjunahe dhe fatkeqėsi devijuese qė ndodhen nė kėtė vend qė ėshtė pabesim. Ndėrsa, kur isha nė Damask pėrjetonim shumė tė mira pasiqė atje Elhamdulil-lah mbahen derse dhe ka njerėz me shpirtėra tė ndritura. A do tė mė marrė mua All-llahu nė llogari pėr shkujdesjen time lidhur me gjėrat qė i pėrmenda, duke potencuar se unė mundohem sipas mundėsisė time qė tė bėj Ibadet por, megjithatė unė e pranoj se kam lėshime?

 

Pėrgjigjja:

Qėndrimi nė shtetin e kufrit sjell pasojat qė i pėrmende. Rreziku i kėsaj ėshtė shumė i madh, sė pari, ndikon nė sjelljen e pastaj sė dyti, depėrton edhe nė tė menduarit dhe nė besimin. Zgjidhja ėshtė qė doemos tė ktheheni nėse qėndrimi i burrit tėnd nė atė shoqėri nuk ėshtė i domosdoshėm pasiqė nė kėtė rast qėndrimi atje ėshtė Haram (ndaluar).  Por, nėse qėndrimi i tij ėshtė i domosdoshėm me kohė tė caktuar atėherė mund tė qėndroni atje por, duke u bėrė ballė faktorėve tė devijimit dhe gjynaheve sa keni mundėsi. Kjo qė ju e thatė nuk ėshtė vetėm problemi i juaj, por, ky ėshtė problemi me tė cilin ndeshen tė gjithė ata qė  qėndrojnė nė shoqėritė perėndimore.  Ndėrkaq, nuk duhet harruar se adaptimi dhe vazhdueshmėria nė ato kushte ka bėrė qė ata tė harrojnė rrezikun tė cilin ti e ndjen. Nuk ėshtė larg koha qė nėse qėndrimi yt atje zgjat qė edhe ti tė harrosh kėtė rrezik tė cilin sot je duke e ndjerė.    

 

 

Pyetja:

Unė punoj si inxhinier i ndėrtimtarisė, kėshtuqė bėj projektimin e ndėrtimeve. A mė lejohet sipas Sheriatit qė tė bėj projektimin e tyre pasiqė ato kanė karakterin turistik bie fjala, hotele e tė ngjajshme. Ju e keni tė qartė lidhshmėrinė ndėrtimit tė kėtyre projekteve me disa punė tė kėqia?

 

Pėrgjigjja:

Nėse kėrkon fetva disa Fukaha e kanė lejuar kėtė gjė si fukahattė Hanefij. Por, nėse kėrkon atė qė ėshtė mė e rezervuar dhe mė e sigurtė ėshtė qė tė largohesh nga njė gjė e tillė.

 

 

Pyetja:

Dėshiroj tė parashtroj pyetjen: Mosrespektimi i prindėrve a ka lidhshmėri me ēėshtjet e riskut (furnizimit)?

 

Pėrgjigjja:

Mosrespektimi i prindėrve ėshtė prej gjynaheve tė mėdha. Pasoja e sė cilės nė Ditėn e Gjykimit do tė jetė shumė e rrezikshme dhe shumė e ashpėr. Ndėrsa, pėr ndikimin e saj nė kėtė botė All-llahu e di. Por, nuk ėshtė kusht qė dėnimi tė jetė i shpejtuar.

 

 

Pyetja:

Jam pronar i njė ndėrmarrjeje e cila punėn e saj e ka filluar para tri vitesh nė rrjedhat e njė ndėrmarrjeje tė parė qė kishte humbje tė kaluar.Nė dy vitet e kaluara kjo ndėrmarrje pėrmbushte borxhet e ndėrmarrjes sė kaluar. Vlera e borxheve tė dy viteve ishte mė tepėr se vlera e mallit. Kurse nė vitin e tretė ndėrmarrja filloi tė fitojė, pasiqė i kishte larė tė gjitha borxhet e ndėrmarrjes sė kaluar. Pyetja ime ėshtė: A duhet qė unė tė jap Zekat pėr tri vitet apo vetėm pėr vitin e fundit?

 

Pėrgjigjja:

Ti duhet tė japish Zekat vetėm pėr profitin qė e ke fituar pasiqė i ke pastruar borxhet. Kėshtu ėshtė nėse hyrja kapitali i dy viteve nuk ka fjetur te ti me njė afat prej njė viti. Por, nėse ka fjetur dhe ka qenė nė dorėn tėnde njė vit e pastaj ti e ke dhėnė borxhin atėherė duhet ta japish zekatin edhe pėr atė vit. 

 

 

Pyetja:

A ėshtė e vėrtetė ajo qė kam lexuar nė librin: “El-Fetava” i botruar nga seksioni i Dubajit pėr fetva ku thuhet se: ėshtė Haram shikimi i filmave tė turpshme pėr ēka duhet bėrė pendim? Por, ndonjėherė gjatė filmave serik paraqiten disa poza tė artisteve nė formė ēnderuese, bie fjala si: roli i valltores ose vetė artistet tė paraqiten nė mėnyra tė pahijshme, pa mbulesė. Pra, besimtari ēfarė duhet tė bėjė?

 

Pėrgjigjja:

S’ka dyshim se shikimi i filmave pornografik ėshtė Haram (i ndaluar). Kurse sa i pėrket skenave tė pahijshme qė kalojnė gjatė filmave apo epizodave normale edhe nga kėto skena duhet tė largohemi dhe mos i shikojmė. Por, nėse epshi tė mund dhe i shikon atėherė doemos duhet tė bėsh teube (pendim) pasiqė teubja ėshtė ilaēi i tyre si dhe kėrkimi i faljes nga All-llahu Fuqiplotė i cili buron nga zemra ėshtė ai qė pėrmirėson gjendjen e njeriut dhe fshin gjynahun.  

 

 

Pyetja:

A bėn qė zekatin apo lėmoshėn t’ia japim atij qė nuk falet madje edhe pas kėshillės sė vazhdueshme nuk do qė tė falet dhe ėshtė i sėmurė nga zemra?

 

Pėrgjigjja:

Nuk lejohet qė t’i jepet zekati njeriut qė ritet nė mosfalje tė namazit. Por, nėse i ėshtė dhėnė atėherė tek All-llahu nuk konsiderohet si zekat dhe gjithsesi pėrgjegjėsia e zekatit nuk bie nga ai person.

 

 

Pyetja:

A lejohet me Sheriat qė tė bėj transakcion dhe tregti me para duke e ditur se shteti njė gjė tė tillė e ndalon?

 

Pėrgjigjja:

Transakcioni me para ka shumė forma e mėnyra. Disa prej tyre janė tė lejuara me Sheriat e disa tė tjera tė ndaluara. Kthehu tė tema: “Es-sarf” sipas burimeve tė Sheriatit Islam dhe mėso normat e kėtij allėshverėshit, pėrmbahu sistemit dhe dispozitave tė tij dhe mos ki dert.

 

 

Pyetja:

A lejohet me Sheriat tė bėhet kontrabandė (tė futen brenda vendit fshehurazi me mjete artikuj qė janė tė ndaluar) duke potencuar se ato janė shumė tė domosdoshme?

 

Pėrgjigjja:

Nėse ato artikuj janė tė lejuar sipas kriterit dhe gjykimt tė Sheriatit Islam dhe janė tė domosdoshėm pėr t’u futur dhe pėr t’u importuar atėherė lejohet. Kur ligji kundėrshtohet me Sheriatin Islam atėherė nė tė gjitha rastet Sheriati ėshtė gjykatės.

 

 

Pyetja:

Nėse pėr njė ēėshtje ka mė tepėr se njė fetva atėherė si ėshtė dispozita e Sheriatit me atė njeri qė vepron sipas fetvasė qė i fle zemra duke mos shikuar asnjė argument tė fetvave?

 

Pėrgjigjja:

Nėse ato fetva tė shumta e tė kundėrta burojnė nga Muxhtehida (dijetarė eminentė) tė besueshėm nė Fe dhe nga sinqeriteti i tyre atėherė s’ka ndonjė pengesė qė tė ndjek atė pėr ēka i fle zemra. Por, duhet  tė ketė kujdes tė madh nga ato qė fetvatė i kanė mjeshtri pėr tė fituar diē nga pasuria, pėr interes tė kėsaj bote ose mė qėllim spekulimi nė Fe ose nga shtytja pėr tė nėnvlerėsuar Sheriatin.

 

 

Pyetja:

Si ėshtė dispozita e e peēes dhe a ka ndonjė gabim nė atė qė dėgjojmė nga Muftiu i Saudisė?

 

Pėrgjigjja:

Sa i pėrket ferexhes (mbulesės me tė cilėn femra mbulon gjithė trupin pėrveē fytyrės) pėr kėtė gjė tė gjithė dijetarėt janė unanim duke u mbėshtetur nė fjalėn e All-llahut: “… le tė vejnė shamitė mbi krahėrorin e tyre …” En-Nur, 31). Kurse sa i pėrket peēes me tė cilėn femra mbulon fytyrėn, disa dijetarė thonė se ėshtė vaxhib (e obligueshme) e kėta janė ata qė thonė se fytyra e femrės ėshtė auret. Kurse ata tė cilėt thonė se fytyra e femrės nuk ėshtė auret, ata nuk e obligojnė njė gjė tė tillė. Por, tė gjithė dijetarėt janė tė njė mendimit se nėse vajza apo gruaja e di se ka burra qė e shikojnė me shikime tė ndaluara atėherė ajo obligohet qė ta mbulojė fytyrėn me peēe.

Mė hollėsisht pėr kėtė gjė lexo librin: “Femrės qė beson All-llahun” dhe librin: “Gruaja midis tiranisė sė sistemit tė perėndimit dhe mėshirės sė legjislacionit tė Sheriatit tė All-llahut”.

 

 

Pyetja:

Shpresoj qė t’mė pėrgjigjeni lidhur me dispozitėn e Sheriatit pėr atė qė disa gra pėrdorin kapsula tė kontracepcionit pėr tė ndalur menstruacionet gjatė muajit tė Ramazanit apo Haxhit pėr ta vazhduar agjėrimin apo haxhin pa e ndėrprerė? Duhet potencuar se kapsulat e kontracepcionit plotėsisht e ndėrpresin menstracionin.

 

Pėrgjigjja:

Nuk ka  pengesė kuptohet pasiqė tė merr leje prej burrit.

 

 

Pyetja:

Keni pėrmendur se ēallma hyn nė grupin e traditės e jo mė tepėr. Kėrkoj qė mė hollėsisht tė shpjegoni kėtė gjė. Sipas asaj qė unė kam mėsuar nga ju del se i Dėrguari alejhis-selam asnjėherė nuk ėshtė falur kryeshtruar (kokėzhveshur)?

 

Pėrgjigjja:

Ka forma tė ndryshme Turban اallmesh (Imameh). اdo gjė qė e mbulon kokėn nė aspektin gjuhėsor hyn nėn emrin e turbanit (imames). Ajo qė ėshtė me rėndėsi tė dish ėshtė se namazi kryeshtruar (kokėzhveshur) ėshtė Mekruh (vepėr e qortueshme) si do qė tė jetė mbulesa e kokės ngaqė nuk transmetohet se Pejgamberi alejhis-selam tė jetė falur ndonjėherė kryeshtruar.  

 

 

Pyetja:

Punoj nė njė byro shtetėrore jashtė vendit. Shteti krahas rrogės mė jep shpenzim pėr banesė qė quhet rentė. Por, unė qė ta marr kėtė e kam tė kushtėzuar tė kem kontratė tė qirasė pėr banesėn ku jetoj nė mėnyrė qė nė bazė tė kėsaj unė tė kem tė drejtė qė t’i marr ato. Nėse unė paguaj pėr banesėn 850 dollarė atėherė ata ma japin komplet shumėn. Ndėrkaq, nėse unė them se e kam qiranė 1200 ata mė japin 850 dollarė as mė pak e as mė tepėr. Prandaj shumica prej neve mundohen tė paraqesin kontrata me qira mė tė larta qė tė fitojmė rentėn. Pyetja ime ėshtė se: A kam tė drejtė qė byrosė t’i paraqes kontratė qiraje pak mė tė lartė se realja nė mėnyrė qė unė tė kem dobi nga diferenca (ashtu siē bėjnė disa kolegė tė mi)?

 

Pėrgjigjja:

Nuk tė lejohet qė nėpunėsve pėrgjegjės pėr kėtė punė t’u paraqesish kontratė tė falsifikuar qė nuk paraqet qiranė e realtė me tė cilėn je i ngarkuar. Pastaj ti thua: nėse qiraja ėshtė 850 dolllarė nė muaj atėherė ata ta japin komplet shumėn. Pra, ē’ėshtė nevoja qė ti nė kėtė rast tė lartėsosh nga qiraja e realtė?!

 

 

Pyetja:

Pyetja tė cilėn do ta parashtroj ėshtė temė diskutimi qė ka tė bėjė me lejimin e prekjes dhe leximit tė Kur’anit Kerim pėr gruan qė ėshtė nė menstruacione? Kėtė e them pasiqė gruas sė shokut tim i ėshtė dhėnė njė fetva se lejohet leximi i Kur’anit Kerim madje edhe prekja e tij nėse ajo ėshtė me dorėza. Argumenti pėr kėtė ėshtė ajo qė nxirret gjatė leximit tė tefsirtit tė Ibni Kethirit se ajeti: “Atė nuk e prek kush, vetėm tė pastrit (melaqet).” El-Vakiah, 79) me nocionin: “tė pastrit” ka pėr qėllim melaqet ndėrsa qėllimi i prekjes ėshtė Leuhi Mahfudhi si dhe duke u argumentuar me Hadithin e Hazreti Aishes kur i Dėrguari alejhis-selam i ka thėnė asaj: “Mos vallė menstruacionin e ke nė dorėn tėnde”?

 

Pėrgjigjja:

Argumenti se ndalohet prekja e Kur’anit Kerim duke qenė nė gjendjen e papastėrtisė nuk ėshtė ajeti: “Atė nuk e prek kush, vetėm tė pastrit (melaqet).” El-Vakiah, 79) ashtu siē mendojnė disa njerėz sipėrfaqėsorė. Por, argumenti pėr kėtė gjė ėshtė Hadithi qė e transmeton Imam Maliku nė “El-Muvet-ta” me senedin (zinxhirin) e tij tė pėrcjellur nga Abdull-llah ibni Ebi Bekr ibni Hazmi ku theksohet se nė letrėn qė i Dėrguari i All-llahut ia shkroi Amr ibni Hazmit thuhet: “Kur’ani nuk preket vetėm se nga ai qė ėshtė i pastėr”Ibni Abu El-Birri thotė: “Edhepse kėtė Hadith Imam Maliku e transmeton si Hadith Mursel por, ky Hadith ka njė mbėshtetje tė fortė pasiqė transmetohet nė njė libėr tė njohur e tė pranueshėm te dijetarėt e Sires (Jetėshkrimit tė Pejgamberit alejhis-selam) qė ėshtė i njohur te dijetarėt aq tepėr sa qė nuk ka nevojė pėr senedin e tij”.     

 

 

Pyetja:

Shpresoj qė ta sqaroni dispozitėn e Sheriatit lidhur me atė qė njeriu tė merret me fletėaksione nė tregun botėror tė fletėaksioneve-amerikane duke potencuar se operacioni i fitimit dhe i humbjes bėhet vetėm me ngritjen dhe me zbritjen e vlerės sė fletėaksioneve pa mos patur kėto fletėaksione fitim nė fund tė vitit finansiar si rezultat i aktivitetit finansiar tė firmės e cila i ofron kėto fletėaksione nė pazar. Sikur kėto fletėaksione qė i ofrojnė ndėrmarrjet nuk paraqesin gjė tjetėr veēse njė mall vlera e tė cilit ulet dhe ngritet sipas ofertės dhe kėrkesės pa mos pėrfaqėsuar vetė kėto fletėaksione asnjėfarė vlere nga baza e ndėrmarrjes apo tė qarkullimit tė saj?

 

Pėrgjigjja:

Kur fletėaksionet janė pjesė nga vlera e realtė e ndonjė kompanie, firme apo ndėrmarrjeje industriale atėherė allėshverėshi me to lejohet si dhe pronėsimi i tyre ėshtė i ligjshėm si dhe nė kėtė rast zbatohet ajo qė ēdo hise finansiare qė posedon aksionari tė ndahet. Por, kur kėto fletėaksione shndėrrohen nė mall me vlerė imagjinare (joreale) ku pazaret manipulojnė si duan atėherė allėshverėshi me to bėhet njė lloj prej llojeve mė tė rrezikshme tė bixhozit. 

 

 

Pyetja:

Falem nė njė Xhami qė nė mes ka shtylla. Sa herė qė falem midis tyre dikush prej xhematit mė largon madje edhe nėse jam edhe duke u falur. A ėshtė veprimi i tyre nė rregull? Dhe a ėshtė nė rregull namazi midis shtyllave? Kurse pyetja e dytė ėshtė lidhur me kuponat tė cilat merren duke u anėtarėsuar nė firmė nga e cila merr talon qė tė mundėson tė fitosh shpėrblime me vlerė shumė tė madhe bie fjala si veturė etj. A mė lejohet tė marrė pjesė nė kėto oferta?

 

Pėrgjigjja:

Namazi midis shtyllave nuk ka asnjė problem. Problemi i largimit tė rreshtave nga njėra tjetra nė xhami duke u munduar t’u iket shtyllave, sipas disa dijetarėve ėshtė mė problematike se sa falja midis shtyllave. Mos ua var veshin atyre qė trillojnė njėzet probleme reale pėr tė luftuar njė problem tė iluzionuar.

 

 

Pyetja:

A ka tė drejtė muslimani qė tė gjejė pėrgjigje apo fetva mė tė lehtė qė pėrputhet me Sheriatin duke mos u mbėshtetur nė pasione, krahas ndonjė fetvaje tė shtėrnguar?

 

Pėrgjigjja:

Mėnyra pėr atė qė ti thua ėshtė qė t’i drejtohesh njė njeriu qė posedon dituri tė bujshme dhe Fe tė denjė si dhe ēiltėri ndaj All-llahut tė Lartėmadhėruar. Pėr tė gjetur njė njeri tė kėtillė ėshtė shumė rėndė pasiqė neve jetojmė nė njė kohė pėr tė cilėn i Dėrguari alejhis-selam ka thėnė: “All-llahu i Madhėruar nuk do t'ua marrė (njerėzve) dijen nė atė mėnyrė qė do t'ua nxjerrė nga shpirtrat e tyre por, do ta marrė ashtu qė do tė bėjė tė vdesin tė diturit, pas tė cilėve nė tokė nuk do tė mbetet  asnjė njeri i ditur.. Atėherė njerėzit pėr vete do t’i marrin pėr imamė injorantėt. Ata do tė pyeten (me pyetje tė ndryshme) e ata do tė pėrgjigjen pa dije pėrkatėse. Kėshtu ata (injorantėt) vetė do tė lajthisin por, edhe do t'i lajthisin tė tjerėt”. (Muttefekun alejhi)

 

 

Pyetja:

Kushtrim: Mė herėt sėmundja rrezikonte vetėm klasėn e injorantėve. Kurse tash edhe klasėn intelektuale edhe ate jo vetėm ate qė merret me dituritė profane por, edhe ata qė janė intelektualė tė pėrkushtuar Islamistė. Ajo sėmundje ėshtė: komentimi i ēdo gjėje me tė cilėn njeriu ballafaqohet nga vėshtirėsitė dhe problemet me magjinė (sihrin), xhinėt dhe batakēillėkut me kthimin te disa hoxhallarė (sipas supozimit tė tyre) pėr ta zgidhur magjinė. Ėshtė kėputur lidhshmėria e lartė midis besimit nė magjinė, xhinėt dhe dredhakėrisė!

Shpresoj qė t’na sqaroni dallimin midis magjisė (sihrit) dhe dredhakėrisė (batakēillėkut) nėpėrmjet librave, simpoziumeve dhe demantimin e tyre nė atė qė kohėve tė fundit paraqitet me tė madhe nė programet satelitore.

-Si tė veprojmė dhe kujt t’i kthehemi kur me tė vėrtetė ballafaqohemi me ndonjė person qė ėshtė nė gjendje faktike tė magjisė e sidomos kur nuk mundet tė dėgjojė Kur’an e as leximin e tij?

 

Pėrgjigjja:

Magjia (sihri) ekziston dhe ata qė merren mė te pėr tė dėmtuar tė tjerėt janė shumė. Por, tė jesh e bindur pėr dy ēėshtje nė vijim:

E para  ēاdo njeri qė pėrpiqet tė dėmtojė ndonjė krijesė tjetėr nėpėrmjėt kėsaj rruge ai pasojėn e kėsaj gjėje doemos se do ta gjejė nė tupin apo mendjen e tij.

E dyta: Nėse njeriu ėshtė prej atyre qė me tė vėrtetė u pėrmbahet urdhrave tė All-llahut tė Lartėmadhėruar, largohet prej ndalesave tė Tij, e pėrmend All-llahun vazhdimisht dhe ėshtė i kujdesshėm nė virdet (lutjet e mėngjesit dhe tė mbrėmjes) si dhe rregullave tė Sheriatit atėherė magjia nuk do tė zgjasė.

 

 

Pyetja:

Dėshiroj tė blej njė veturė qė kushton 60. 000 lira. Nė fillim duhet tė paguaj 5000 lira ndėrkaq, kėstin e fundit tė themi 10. 000 lira kurse tjerat qė ngelin i paguaj nė kėste mujore brenda 36 muajve. Por, sa mė tepėr qė pakėsohen muajt aq mė tepėr pakėsohen edhe kėstet mujore. ثshtė kėshtu meqė kompanitė e veturave shtojnė edhe 8% nė vit jashta ēmimit tė veturės. Poashtu edhe pronėsimi i veturės nuk bėhet deri sa tė bėhet pagimi i plotė. Njėkohėsisht kompania ka tė drejtė qė ta tėrheq veturėn nėse blerėsi nuk e pėrmbush pagesėn. A paraqet kjo shitje dy shitje tė njė sendi si dhe njė gjė e tillė a ėshtė Haram (e ndaluar)? A thua nėse kėto dy kėste tė para dhe tė fundit hiqen atėherė kjo shitje bėhet e lejuar?

 

Pėrgjigjja:

Ēdo teprim nė ēmimin bazė kundruall pagesės nė Sheriat quhet kamatė e cila ėshtė Haram (e ndaluar) pa dyshim dhe unanimisht pa diskutim. Mėnyra e vetme pėr t’i ikur kamatės nė kėtė rast ėshtė qė ta paguash veturėn kesh me para nė dorė (me para tė gatshme).

 

 

Pyetja:

Pasiqė me tė madhe ėshtė zhvilluar teknologjia ėshtė bėrė e mundur qė blerja e librave dhe e programeve islame tė bėhet nėpėrmjet internetit. Por, qė tė realizohet njė gjė e tillė duhet tė kemi karta tė sigurimit nga bankat kamatore. A lejohet njė gjė e tillė?

 

Pėrgjigjja:

Shpresoj qė tė jetė e mundur arritja deri tek ato karta tė sigurimit brenda kufijve qė i pėrmende dhe shpresoj qė pėr kėtė gjė tė ketė hapėsirė qė t’mos biesh nė kamatė tė drejtpėrdrejtė qė ėshtė Haram (e ndaluar).

 

 

Pyetja:

Njė tė katėrtėn e Kur’anit Kerim e kam nxėnur pėrmendėsh. Por, mua mė janė ngatėrruar kėmbėt sikur tė rijtė tjerė. A ka ndonjė vird (lutje) qė t’mė largojė nga kjo. A ka mundėsi qė tė kėshilloj njė nxėnės qė kėrkon dituri me qėllim qė tė kompletohet nė rrugėn e dritės Muham-mediane?

 

Pėrgjigjja:

Nuk e kam tė qartė lidhshmėrinė qė ti e ke pėr qėllim midis nxėnies pėrmendėsh tė Kur’anit Kerim dhe asaj qė ti e thua me fjalėt rrėshqitja e kėmbėve. Nėse ke pėr qėllim rrėshqitjen nė gjynahe atėherė dije se njė gjė e tillė ėshtė gjynah si pėr atė qė ka nxėnur pėrmendėsh Kur’anin Kerim njashtu edhe pėr atė qė nuk e ka nxėnė. Ajo qė kėrkohet prej ēdo muslimani ėshtė qė tė largohet nga gjynahet e nėse i rrėshqasin kėmbėt dhe nėse bėn gjynah atėherė ai duhet tė pendohet dhe t’i drejtohet All-llahut me njė pendim tė sinqertė.

 

 

Pyetja:

Pasiqė burri dy herė e kėshilloi gruan e tij qė t’mos dalė nė udhėtim vetė por, ajo nuk e dėgjoi kėshtuqė ndodhi mosmarrėveshja midis tyre sa qė puna erdhi deri te shkurorrėzimi. Pra, cilat janė tė drejtat e gruas nė kėtė rast?

 

Pėrgjigjja:

Pa marrė parasysh shkakun qė e shtyu burrin qė tė lėshojė gruan, asaj i takon komplet mehri edhe ate si i ai i fillimit poashtu edhe i ai i mėvonshmi.

 

 

Pyetja:

Lidhur me temėn e mbulesės (Hixhabit) kemi paqartėsi dhe kundėrshtime. A thua vallė ėshtė obligim vetėm pėr gratė e Pejgamberit alejhis-selam apo pėr tė gjithė gratė e muslimanėve duke i potencuar ajetet qė kanė tė bėjnė me kėtė ēėshtje dhe numrin e ajeteve?

 

Pėrgjigja:

All-llahu nė Kuranin Kerim thotė: “Thuaju edhe besimtareve tė ndalin shikimet e tyre, tė ruajnė pjesėt e turpshme tė tyre, tė mos zbulojnė stolitė e tyre pėrveē atyre qė janė tė dukshme, le tė vejnė shamitė mbi krahėrorin e tyre …” En-Nur, 31). Imperativi nė kėtė ajet siē ėshtė e qartė ėshtė pėrfshirės e nuk ėshtė i veēantė pėr gratė e Pejgamberit. Nėse dėshiron sqarim mė tė hollėsishėm kthehu librit: “Femrės e cila beson All-llahun Fuqiplotė”. 

 

 

Pyetja:

Si mendon ekselenca e Doktorit tė nderuar lidhur me Kryetarin musliman i cili para popullit deklaron se shteti doemos duhet tė largohet prej Fesė, me pretekst se shteti i cili ngritet nė shtylla tė Fesė nuk mund tė jetėsohet dhe nuk ka prosperitet madje shkon edhe nė regres?

 

Pėrgjigjja:

Nėse muslimani kėrkon falje se nuk mund t’i aplikojė ligjet e Sheriatit dhe se ai ėshtė i detyruar ta kundėrshtojė Sheriatin, atėherė ēėshtja e personit nė fjalė qoftė kryetarė apo i zoti i familjes sė tij shikohet. Nėse ai i pranon ligjet e Sheriatit atėherė ai ėshtė fasik (gjynahqar i rėndė) e nėse nuk i pranon ato atėherė ai ėshtė kafir dhe murted.